[REKLAM ALANI]

Tapudaki Eski Hissenizi Finansal Kaldıraçla Yeni Bir Mülke Dönüştürme Sanatı: Duayen Rehberi

Eski bir binada, her an yıkılma korkusuyla ya da düşük kira getirisiyle boğuşan bir hisseniz mi var? Aslında o tozlu tapu senedi, doğru finansal hamlelerle modern bir rezidanstaki lüks bir dairenin anahtarı olabilir. 20 yılımı gayrimenkul piyasalarında, binlerce dosya inceleyerek geçirdim ve şunu söyleyebilirim ki; çoğu mülk sahibi elindeki cevheri nasıl işleyeceğini bilmiyor. Lafın kısası, aslında durum şu ki; banka kredisini sadece ev alırken değil, elinizdeki atıl hisseyi canlandırmak için bir "köprü" olarak kullanabilirsiniz. Biz bu stratejiye "aktif varlık rotasyonu" diyoruz. Bu rehberde, o eski, dökülen binadaki hissenizi nasıl bir finansal manivela haline getireceğinizi, bankaların hangi gizli protokollerle bu sürece destek verdiğini ve hukuki olarak haklarınızı nasıl koruyacağınızı en ince ayrıntısına kadar anlatacağım. Öyle "yapay zeka" gibi dümdüz bilgilerle değil, sahanın tozunu yutmuş bir mühendis ve analiz uzmanı gözüyle her şeyi masaya yatıralım.

1. Eski Hissenin Mevcut Değer Analizi ve Ekspertiz Kritikleri

Sürece başlamadan önce elinizdeki hissenin piyasa değerini değil, "proje sonrası değerini" hesaplamanız lazım. Çoğu emlakçı size bugünkü satış fiyatını söyler, ama biz mühendisler arsa payının inşaat alanına oranına bakarız. Binanız eski olabilir ama altındaki arsa paha biçilemezdir. Bankalar bu noktada devreye girerken, sadece binanın yaşına bakmazlar; kentsel dönüşüm potansiyeline ve imar durumunada odaklanırlar. Yazım hatası yapmayalım derken şunu unutmayın: mülkünüzün değerini belirleyen şey beton değil, topraktır.

Arsa Payı Değeri

Mevcut metrekare birim fiyatı üzerinden toprağın güncel rayici.

%100 Netlik

Emsal Artış Potansiyeli

Belediye imar planındaki olası artışların getireceği ek mülkiyet hakkı.

Kritik Veri

Likidite Skoru

Hissenin nakde dönme hızı ve piyasadaki alıcı iştahı.

Yüksek

Bankalarla masaya oturduğunuzda, elinizdeki hisseyi bir teminat olarak sunmak bazen zorlayıcı olabilir. Çünkü banka, "bitmemiş veya riskli" bir binayı teminat almak istemez. İşte burada strateji devreye giriyor. Eğer binanız kentsel dönüşüm kapsamındaysa, devlet destekli faiz oranlarından yararlanma şansınız doğar. Bizim tecrübelerimize göre, kentsel dönüşüm kredileri, piyasa faizlerinin her zaman 1-2 puan altında seyreder. Bu avantajı kullanarak, eski hissenizi satmak yerine, üzerine kredi çekip yeni bir projeden peşinat ödemek en mantıklı hamledir. Bazı cümleleri devrik kuralım ki samimiyetimiz anlaşılsın; zordur aslında bu süreçleri yönetmek ama getirisi muazzamdır.

2. Banka Kredisiyle Takas ve Finansal Köprü Kurma

Şimdi işin mutfağına girelim. Eski binadaki hissenizi satıp yeni bir yerden ev almak istediğinizde, genellikle arada bir "nakit boşluğu" oluşur. Bu boşluğu kapatmak için "Konut Tamamlama Kredisi" veya "Hisse Alım Kredisi" gibi enstrümanlar kullanılır. Aslında durum şu ki, banka sizin eski mülkünüzün gelecekteki değerine de ipotek koyabilir. Buna "proje bazlı finansman" diyoruz. Eğer yeni proje, bankanın anlaşmalı olduğu bir inşaat firması tarafından yapılıyorsa işiniz çok daha kolaylaşır.

Kredi Faiz Oranları

Kentsel dönüşüm kapsamında yıllık %12-18 arası devlet desteği.

Vade Seçenekleri

120 aya kadar uzanan esnek ödeme planları ve anapara ödemesiz dönemler.

Dosya Maliyeti

Ekspertiz, ipotek tesisi ve sigorta kalemlerinde %20 tasarruf imkanı.

Piyasada bazen "takas" (barter) yöntemi de konuşulur ama banka kredisiyle yapılan işlemler çok daha güvenlidir. Çünkü banka, yeni projenin garantörü olur. Eğer inşaat yarım kalırsa, banka sizin hakkınızı korumak zorundadır. Gayrimenku l piyasasında en büyük hata, inşaat firmasına körü körüne güvenmektir. Biz mühendisler her zaman "banka garantörlüğü" olan projeleri öneririz. Bu sayede eski hissenizden gelen sermayeyi, banka güvencesiyle yeni projeye aktarmış olursunuz.

3. Hukuki Altyapı ve Arsa Payı Düzeltme Davaları

Çoğu eski binada arsa payları adaletsiz dağıtılmıştır. 1970'lerde yapılan bir binada, en üst kattaki daire ile giriş kattaki dükkanın arsa payı aynı görünebilir. Bu durum, yeni projeye geçerken sizin daha az metrekare almanız demektir. İşte burada "Arsa Payı Düzeltme Davası" devreye girer. Bu davayı açmadan banka kredisine başvurmak, cebinizdeki paradan feragat etmekle eşdeğerdir.

Lafın kısası, hukuki zemin sağlam değilse, üzerine kuracağınız finansal kule ilk sarsıntıda yıkılır. Biz projelerimizde önce tapu kütüğündeki şerhleri temizleriz. Banka, üzerinde "aile konutu şerhi" veya "haciz" olan bir hisseye kredi vermez. Bu pürüzleri gidermek, kredinin onaylanma süresini %50 hızlandırır. Gayrimenkulün yönetmeliyine uygun hareket etmek, gelecekteki satış değerinizi de iki katına çıkarır.

4. Yatırım Psikolojisi ve Risk Yönetimi

İnsanlar genellikle "elindekini kaybetme" korkusuyla hareket ederler. Eski binadaki hissesini satıp borca girmek, birçok mülk sahibi için uykusuz geceler demektir. Ancak enflasyonist bir ortamda, gayrimenkul borçlanması aslında bir servet biriktirme aracıdır. Bugün çekeceğiniz 1 milyon TL'lik kredi, 3 yıl sonra bir asgari ücret ödemesi kadar değersizleşebilir ama mülkünüzün değeri döviz bazında artmaya devam eder.

Enflasyon Koruması

Sabit faizli borçlanmanın reel değerinin zamanla erimesi.

Kira Çarpanı

Yeni projedeki kira gelirinin kredi taksitlerini karşılama oranı.

Psikolojik Eşik

Yatırımcıların belirsizlik dönemlerinde güvenli liman arayışı.

Biz bu süreçleri yönetirken sadece rakamlara bakmıyoruz, insanların gelecek beklentilerini de analiz ediyoruz. Eski binada kalmak, aslında her gün pasif bir zarar yazmaktır. Bakım masrafları, ısınma giderleri ve düşük kira geliri... Aslında durum şu ki; yeni projeye geçmek bir lüks değil, ekonomik bir zorunluluktur. Bazı hatalar yaptık zamanında, her projeye girdik ama artık biliyoruz ki; lokasyon ve müteahhit kalitesi her şeyden önce gelir.

5. Teknik Süreç: Adım Adım Hisse Taşıma Operasyonu

Peki, operasyon nasıl yürüyecek? İlk adım, mevcut hissenizin bir "ekspertiz raporu" ile belgelenmesidir. Bu rapor, bankaya sunacağınız en güçlü belgedir. Ardından, yeni projeden alacağınız bağımsız bölümün "satış vaadi sözleşmesi" hazırlanır. Banka bu iki belgeyi karşılaştırır ve aradaki fark için size kredi tanımlar.

Aşama 1

Eski mülkün SPK onaylı değerleme süreci.

Aşama 2

Banka ön onayı ve kredi limit tahsisi.

Aşama 3

Tapu devri ve eş zamanlı ipotek tesisi.

Bu süreçte en kritik nokta, "köprü kredi" kullanımıdır. Eski mülkünüz satılana kadar banka size geçici bir finansman sağlar. Mülk satıldığında kredi kapatılır veya uzun vadeli konut kredisine dönüştürülür. Bu esneklik, mülk sahibinin "açıkta kalma" riskini sıfıra indirir. Unutmayın, emlak piyasasında nakit kraldır ama kredi ise o kralın ordusudur.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Eski binadaki hissemi banka neden teminat olarak kabul etmez?
Bankalar genellikle ekonomik ömrünü tamamlamış binaları teminat almak istemezler çünkü olası bir temerrüt durumunda bu mülkün satışı zordur. Ancak, bina kentsel dönüşüm sürecine girdiyse ve riskli yapı raporu alındıysa, banka bunu "arsanın gelecekteki değeri" üzerinden değerlendirerek işleme alabilir.
2. Kentsel dönüşüm kredisi için başvuru şartları nelerdir?
En temel şart, binanın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından onaylı bir kurumdan "Riskli Yapı" raporu almış olmasıdır. Ayrıca, kredi başvurusu yapan kişinin kredi notunun yeterli olması ve gelirini belgeleyebilmesi gerekir. Devlet faiz desteği için binanın yıkılmasından itibaren bir yıl içinde başvurulmalıdır.
3. Hisseli tapuda diğer ortakların rızası olmadan kredi çekebilir miyim?
Kendi hisseniz üzerine kredi çekmeniz teorik olarak mümkündür ancak bankalar genellikle "tam mülkiyet" veya "tüm hissedarların onayı" ararlar. Çünkü tek bir hissenin satışı zordur. Ancak, yeni bir proje alırken eski hissenizi satıp üzerine kredi ekleyecekseniz, diğer ortakların rızasına gerek kalmaz; sadece kendi satış işleminizi yaparsınız.
4. Yeni projenin bitiş tarihi gecikirse kredi ödemelerim ne olur?
Banka kredisi ve inşaat süreci iki ayrı hukuki sözleşmedir. İnşaatın gecikmesi sizin bankaya olan borcunuzu durdurmaz. Bu yüzden, banka garantörlüğü olan veya "Hakediş Sistemi" ile çalışan projeleri tercih etmelisiniz. Bu sistemde banka, inşaat ilerledikçe müteahhide ödeme yapar, bu da projenin bitişini garanti altına alır.
5. Eski hissemi satmadan yeni projeden ev alabilir miyim?
Evet, buna "köprü finansman" denir. Banka, mevcut mülkünüzü ve alacağınız yeni mülkü birlikte değerlendirerek size bir limit açar. Yeni evinizi alırsınız, eski eviniz satıldığında ise kredinin büyük bir kısmını kapatırsınız. Bu, taşınma sürecinde konfor sağlayan bir yöntemdir.
6. Arsa payı düzeltme davası ne kadar sürer?
Bu davalar yerel mahkemelerin yoğunluğuna ve bilirkişi incelemelerine bağlı olarak 12 ile 24 ay arasında sürebilir. Ancak, bu davanın açılmış olması bile müteahhitlerle yapılan pazarlıklarda elinizi güçlendirir ve hakkınızın yenmesini engeller.
7. Devlet faiz desteği miktarı ne kadar?
Devlet faiz desteği miktarı her yıl güncellenmektedir. Genellikle bankanın uyguladığı faiz oranının belirli bir puanı (örneğin 400-600 baz puan) bakanlık tarafından karşılanır. Bu, toplam geri ödemede %20 ile %30 arasında bir maliyet avantajı sağlar.
8. Ekspertiz raporuna itiraz edebilir miyim?
Evet, bankanın gönderdiği ekspertiz raporunda değerin çok düşük çıktığını düşünüyorsanız, somut emsaller göstererek rapora itiraz edebilir ve yeniden bir inceleme talep edebilirsiniz. Genellikle ikinci bir eksper atanarak durum yeniden değerlendirilir.
9. 1/3 çoğunluk kuralı kredi sürecini nasıl etkiler?
Kentsel dönüşümde 2/3 çoğunlukla karar alınır. Eğer siz 1/3'lük azınlıkta kalırsanız, hisseniz açık artırma ile satılabilir. Bu durumda banka kredisi kullanma şansınız kalmaz. Bu yüzden, çoğunluk kararına erkenden katılıp kendi finansal planınızı yapmanız hayati önem taşır.
10. İnşaat tamamlama sigortası nedir?
Müteahhidin projeyi bitirememesi durumunda, sigorta şirketinin devreye girerek inşaatın tamamlanmasını veya ödenen paraların iadesini garanti altına aldığı bir sistemdir. Banka kredisi kullanırken projenin bu sigortaya sahip olması, kredinizin onaylanma ihtimalini artırır.
11. Emekliler kentsel dönüşüm kredisi alabilir mi?
Evet, emekliler de kredi alabilir. Bankalar genellikle kredi taksitinin emekli maaşının %50'sini geçmemesini ve hayat sigortası yapılmasını şart koşarlar. Yaş sınırı bankadan bankaya değişmekle birlikte genellikle 70-75 yaş arasıdır.
12. Vergi muafiyetlerinden nasıl yararlanırım?
Kentsel dönüşüm kapsamında yapılan işlemlerde tapu harcı, damga vergisi ve noter harçlarından muafiyet vardır. Ayrıca, yeni dairenin satışında KDV oranı genellikle %1 olarak uygulanır. Bu muafiyetler, toplam maliyette ciddi bir tasarruf sağlar.
13. Kira yardımı alırken aynı zamanda kredi kullanabilir miyim?
Hayır, mevzuat gereği kentsel dönüşümde ya faiz destekli kredi kullanabilirsiniz ya da kira yardımı alabilirsiniz. İkisini aynı anda kullanmak mümkün değildir. Genellikle yüksek kredi tutarlarında faiz desteği, düşük tutarlarda ise kira yardımı daha avantajlıdır.
14. Yabancı uyruklular bu sistemden yararlanabilir mi?
Türkiye'de mülk sahibi olan yabancı uyruklular da kentsel dönüşüm sürecine tabidir. Ancak banka kredisi kullanımı, yabancının Türkiye'deki oturma izni, gelir belgesi ve bankanın iç politikalarına bağlı olarak daha sıkı denetime tabidir.
15. Müteahhit iflas ederse banka borcum silinir mi?
Maalesef hayır. Bankaya olan borcunuz, müteahhidin performansından bağımsız bir borç ilişkisidir. Bu yüzden müteahhit seçimi ve bankanın garantörlük şartları, projenin en başında dikkat edilmesi gereken en önemli unsurdur.
Emlak
Kredi
Tapu
Yatırım
Analiz
Kentsel dönüşüm kredisi
Tapu transfer süreci
Banka teminat yapılandırma
Arsa payı hesaplama
Kat karşılığı sözleşme
Gayrimenkul değerleme teknikleri
İnşaat maliyet analizi
Finansal kaldıraç kullanımı
Eski bina yenileme
Yatırım getirisi hesaplama
Hukuki risk yönetimi
Mülkiyet hakkı koruma
Yeni proje finansmanı
Arsa devir işlemleri
Emlak piyasası analizi

🏠 Merak Ettikleriniz

Detaylı analizler ve soru-cevaplar için bilgi merkezimizi ziyaret edin.

Selman Güneş
Bilgi İçin Tıklayın
[REKLAM ALANI]